Ta strona używa cookie. Korzystając z niej wyrażasz zgodę na ich używanie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.
Akceptuję

Loading...


Szukaj Menu
A A A wysoki kontrast: A A

Portal Promocji Eksportu



Informacja o współpracy gospodarczej Polski i Kazachstanu

Wyślij Drukuj Pobierz dodał: Yuliya Kalchun-Nabiyeva | 2017-09-29 07:29:46
współpraca gospodarcza, 2017, republika kazachstanu, polska

Informacje ogółne o Kazachstanie. Powierzchnia: 2.724,9 tys. km ². Ludność: 18,034 mln (1.07.2017). Stolica: Astana. Waluta: tenge (KZT); oficjalny kurs NBK (27 sierpnia 2017 r.): 1 USD = 332,85 KZT, 1 EUR = 392,86 KZT

Wybrane organy władzy państwowej i administracji:

 

  • Prezydent Republiki Kazachstanu – pan Nursułtan Nazarbajew
  • Premier Republiki Kazachstanu – pan Bachytżan Sagintajew
  • I Wicepremier – pan Jerbołat Dosajew
  • II Wicepremier - pan Askar Żumagalijew
  • Wicepremier, Minister Rolnictwa – pan Askar Myrzachmetow
  • Minister Narodowej Gospodarki – pan Timur Suliejmienow
  • Minister ds. Inwestycji i Rozwoju – pan Żenis Kasymbek
  • Minister Energetyki – pan Kanat Bozumbajew
  • Minister Finansów – pan Bachyt Sułtanow

 

Wybrane regionalne porozumienia integracyjne i preferencyjne zawarte przez Kazachstan: Wspólnota Niepodległych Państw, Euroazjatycka Unia Gospodarcza, Szanghajska Organizacja Współpracy.

 

W grudniu 2015 r. Kazachstan przystąpił do Światowej Organizacji Handlu (WTO). W dniu 21 grudnia 2015 r. Kazachstan jako pierwszy kraj w Azji Centralnej (AC) stał się stroną Umowy o Pogłębionym Partnerstwie i Współpracy z Unią Europejską (EPCA). Umowa dotyczy wyznaczonych 29 obszarów współpracy - począwszy od kwestii politycznych, przez bezpieczeństwo międzynarodowe i regionalne do zagadnień handlowych i gospodarczych, w tym w zagadnień dot. inwestycji i rozwoju infrastruktury.

 

Podstawowe wskaźniki rozwoju gospodarczego Kazachstanu.

 

Wyszczególnienie

2013

2014

2015

2016

styczeń-czerwiec

2017

PKB (mld KZT)

35 999,0

39 675,8

40 884,1

46 971,2

20 935,8

PKB (dynamika)

106,0

104,3

101,2

101,0

103,6[1]

PKB (per capita, tys. USD)

13,8

12,8

10,5

7,7

-

Deficyt budżetowy (% PKB)

2,0

2,7

2,2

1,6

-

Dług publiczny (% PKB)

12,9

14,9

21,6

22,0

-

Inflacja (%, średniookresowa)

4,8

7,4

13,6

8,5

3,8[2]

Bezrobocie (w %)

5,2

5,0

5,0

4,9

4,9

Eksport ( mld USD)

84,7

79,4

45,9

36,7

23,1

Import (mld USD)

48,8

41,2

30,5

25,1

13,5

Napływ BIZ do Kazachstanu (mld USD)

24,0

23,7

14,7

20,6

5,4

Kazachstańskie BIZ (mld USD)

8,7

3,3

7,0

4,4

0,9

Źródło: na podstawie danych Komitetu ds. Statystyki Ministerstwa Gospodarki Narodowej RK

 

Ramy prawno-traktatowe dwustronnej współpracy gospodarczej:

Do najważniejszych umów regulujących polsko-kazachstańską współpracę gospodarczą zaliczyć należy:

  • „Porozumienie o partnerstwie i współpracy ustanawiające partnerstwo pomiędzy Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Kazachstanu, z drugiej strony”, podpisane w Brukseli, w dniu 23 stycznia 1995 r. (Dz. U. L. 196 z 28.07.1999),
  • „Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Kazachstanu
    o współpracy gospodarczej”, podpisana w Astanie w dniu 6 lipca 2005 r. (M.P. z 2006 r., Nr 13, poz. 171, data wejścia w życie: 21 stycznia 2006 r.);
  • „Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Kazachstanu
    o popieraniu i wzajemnej ochronie inwestycji”, podpisana w Ałmaty w dniu 21 września 1994 r. (Dz. U. z 1995 r. Nr 121, poz. 584, data wejścia w życie: 25 maja 1995 r.);
  • „Konwencja między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Kazachstanu
    w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku”, podpisana w Armaty w dniu 21 września 1994 r. (Dz. U. z 1995 r. Nr 121, poz. 586, data wejścia w życie: 13 maja 1995 r.).
 

Współpraca inwestycyjno-kapitałowa

Polskie inwestycje bezpośrednie w Kazachstanie stanowią niewielki odsetek ogółu bezpośrednich inwestycji zagranicznych lokowanych w tym kraju. Sytuację tę mogą jednak poprawić realizowane i planowane inwestycje polskich firm, m.in. w kazachstański sektor naftowo-gazowy i przemysł farmaceutyczny. Generalnie poczynając od 2011 r. do 2014 r. wśród polskich inwestycji bezpośrednich występował trend rosnący, i tak w 2011 r. wartość polskich BIZ brutto w RK wyniosła 15,9 mln USD, w 2012 r. – 16,7 mln USD, w 2013 r. – 19,1 mln USD, w 2014 r. – 42,8 mln USD. W 2015 r. wartość polskich bezpośrednich inwestycji zmniejszyła się o 7,1 mln USD i wyniosła 35,7 mln USD, a w 2016 roku – 25,9 mln USD.

W Kazachstanie zarejestrowanych jest ok. 190 podmiotów gospodarczych z udziałem kapitału polskiego o różnej formie własności, podczas gdy w 2004 r. takich podmiotów zarejestrowanych było 73, a w 2002 r. zaledwie 42. Najważniejszym obszarem działalności polskich firm w Kazachstanie jest sektor farmaceutyczny, następnie branża chemii budowlanej, oraz branża naftowo-gazowa.

Polska ma pozycję lidera na rynku farmaceutycznym w Kazachstanie. Zakład, w który zainwestowała największa polska firma farmaceutyczna Polpharma zajmuje drugie miejsce wśród lokalnych firm pod względem produkcji leków.

Polskie firmy obecne są także w sektorze elektroenergetycznym, infrastruktury szynowej, materiałów budowlanych, budownictwie, sprzętu medycznego. Z kolei, wg danych Narodowego Banku Kazachstanu, inwestycje kazachstańskie w Polsce na koniec września 2015 roku wyniosły ogółem 70,4 mln USD. Generalnie wśród kazachstańskich inwestycji bezpośrednich występuje malejący trend: w 2008 r. wyniosły one 24,9 mln USD, w 2011 – 0,4 mln USD, w 2013 r. – 0,2 mln USD, a w 2014, 2015 oraz 2016 r. nie były rejestrowane. Jednym z sektorów kazachstańskich inwestycji w Polsce są linie technologiczne dla przemysłu spożywczego.

 

Warunki dostępu do rynku kazachstańskiego.

Taryfa celna

Od 1 lipca 2010 r. Republikę Kazachstanu, jako członka EaUG, obowiązuje Wspólna Taryfa Celna (WTC). Opiera się ona, podobnie jak taryfa Unii Europejskiej, na Zharmonizowanym Systemie Określania i Kodowania Towarów w handlu zagranicznym (HS). Taryfa zawiera jedną kolumnę ze stawkami bazowymi (na poziomie 10-cyfrowym HS), stosowanymi w imporcie towarów z krajów trzecich, którym została przyznana Klauzula Najwyższego Uprzywilejowania (KNU). Do krajów tych należy również Polska.

 

Stawki celne obowiązujące w taryfie EauG

• stawki ad valorem, ustalane jako procent wartości celnej towaru

• stawki specyficzne, ustalane w odniesieniu do ilości towaru

• stawki kombinowane (mieszane), ustalane w odniesieniu do wartości i ilości towarów.

 

Taryfa celna Kazachstanu obejmuje 11 812 krajowych pozycji taryfowych (na poziomie 10 cyfr). W tym 2 441 pozycji taryfowych dotyczy rolnictwa, a 9 371 pozostałych.

Przed utworzeniem Unii Celnej, średni poziom taryfy celnej w RK wynosił 6,2%. WTC w odniesieniu do Kazachstanu spowodowała wzrost poziomu ceł zewnętrznych. Średnia stawka wzrosła o 4,4%. Natomiast w związku ze wstąpieniem do WTO w grudniu 2015 r. Kazachstan obniżył ją znow do średniego poziomu 6,5%, wobec obowiązującego w EAuG poziomu 10,4%. Jednakże dla towarów rolno-spożywczych średni poziom ceł wynosi obecnie 10,2% (wobec poziomu 17%, obowiązującego w ramach EAuG), dla towarów przemysłowych zaś od 5,6% do 8,7%. Kazachstan zakończy realizację swoich zobowiązań w zakresie harmonizacji stawek celnych w ciągu 5 lat od daty przystąpienia do WTO.

Informacje, dotyczące stosowanych na terytorium EaUG jednolitych ceł na produkty, a także ceł na produkty wwożone spoza państwa EaUG można uzyskać na stronach Komisji Euroazjatyckiej: www.eurasiancommission.org. Informacje o taryfie celnej (na konkretny produkt) należy wyszukiwać wg pozycji i kodów towarowych (kod CN).

 

Ograniczenia taryfowe

W Kazachstanie, na podstawie decyzji Euroazjatyckiej Komisji Gospodarczej, od 1 stycznia 2014 r. obowiązują kontyngenty taryfowe na przywóz niektórych towarów, importowanych do wszystkich krajów EaUG. Kontyngenty taryfowe oznaczają, iż pewną ilość towarów wwozi się przy zastosowaniu obniżonych stawek celnych, a import towarów przekraczających ustaloną wielkość podlega wyższej stawсe celnej. Wwóz towarów na zasadzie obniżonych stawek celnych realizowany jest na podstawie licencji. Kwot nie stosuje się w stosunku do dostaw towarów z krajów WNP.

Kontyngenty taryfowe na import mięsa obowiązujące w 2017 r.

• mięsa wołowego, świeżego, schłodzonego lub mrożonego – 21 tys. t;

• mięsa, podrobów jadalnych z drobiu zamrożonego, objętego pozycją 0105 – 128 tys. t,

• drobiu domowego żywego, to znaczy ptactwa z gatunku Gallus domesticus, kaczek, gęsi, indyków i perliczek oraz mięsa i podrobów jadalnych z drobiu objętego pozycją 0105, świeżego, schłodzonego lub zamrożonego – 12 tys. t.

Kazachstan stosuje cła eksportowe m.in. na niektóre metale, stal i złom, ropę naftową i produkty ropopochodne, skóry, wełnę.

Od 1 marca 2016 r. obowiązują zmienne stawki eksportowe nałożone na ropę i produkty naftowe w zależności do ceny światowej:

a) aluminium – 15% (ale nie mniej niż 100EUR/t),

b) żelazo, stal, szyny kolejowe – 18,33% (ale nie mniej niż 18,33EUR/t do 29 listopada 2017 r.),

c) odpady i złom metali nieżelaznych – 15% (ale nie mniej niż 15EUR/t do 29 listopada 2017 r.),

d) odpady i złom miedzi – 30% (ale nie mniej niż 330EUR/t do 29 listopada 2018 r.),

e) skóry i wełnę – 500EUR/t do 29 listopada 2017 r.

Cła eksportowe nakładane na surowce mają na celu zdywersyfikowanie kazachstańskiego eksportu i zwiększenie udziału w nim dóbr przetworzonych, zapewniają także niebagatelne wpływy do budżetu.

 

Ograniczenia pozataryfowe

Depozyty importowe

Od importerów wymaga się wpłacenia zaliczki na poczet cła przed wwozem towaru na terytorium Kazachstanu. Oczywiście w rezultacie jego wpłacenia następuje zamrożenie środków pieniężnych importera, które mógłby on przeznaczyć na prowadzenie bieżącej działalności.

Licencje

W Kazachstanie licencjonowaniem objętych jest 87 obszarów działalności gospodarczej wymagających otrzymania pozwolenia. Szczególne problemy zgłaszają firmy zagraniczne, starające się o certyfikaty I kategorii na roboty budowlane i inżynieryjne. Wymaga się od nich poświadczenia posiadania doświadczenia w realizacji projektów budowlanych na terenie Kazachstanu, co powoduje, że firma, która dotychczas nie prowadziła w tym kraju żadnej działalności, musi wchodzić w joint-venture z firmą kazachstańską bądź dokonać akwizycji takiego podmiotu, aby de facto pozyskać zamówienie.

 

Certyfikaty i świadectwa

Kazachstan jako członek Euroazjatyckiej Unii Gospodarczej wprowadza stosowne procedury przywozowe. Każdy importer (także producent krajowy) określonych rodzajów towarów, ma obowiązek uzyskać świadectwo rejestracji produktu do sprzedaży na terenie Kazachstanu.

W Kazachstanie certyfikacją zajmuje się Komitet Regulacji Technicznej i Metrologii w Ministerstwie Inwestycji i Rozwoju (www.memst.kz).

Kwestiami spożywczymi i weterynaryjnymi, w tym uzgadnianiem certyfikatów weterynaryjnych zajmuje się Urząd Państwowy „Komitetu Inspekcji Państwowej w Kompleksie Agroprzemysłowym” Ministerstwa Rolnictwa Republiki Kazachstanu (www.mgov.kz).

Jednolite obowiązkowe wymagania w stosunku do produkcji i procesu produkcji opisane są w regulacjach technicznych UC (RT UC), mających bezpośrednie zastosowanie na terytorium krajów członkowskich Unii. Docelowo na całym obszarze unii celnej obowiązkową oceną zgodności zostanie objętych 230 rodzajów produktów. Będą też stosowane jednolite i obowiązkowe formy dokumentów oceny zgodności (deklaracje zgodności i certyfikaty zgodności z przepisami technicznymi unii celnej). Szereg istotnych informacji i aktów prawnych znajduje się na stronie Departamentu Technicznego Regulowania Euroazjatyckiej Komisji Gospodarczej: http://eec.eaeunion.org/ru/act/texnreg/deptexreg/Pages/default.aspx.

 

Wykazy

Decyzją Komisji Unii Celnej zostały stworzone następujące wykazy prodkuktów: wykaz produktów, podlegających obowiązkowemu uzyskaniu certyfikatu zgodności w ramach Euroazjatyckiej Unii Gospodarczej (Decyzja Komisji Unii Celnej z 7 kwietnia 2011 r. nr 620 z późn. zm.), wykaz towarów podlegających kontroli sanitarno-epidemiologicznej na terytorium Euroazjatyckiej Unii Gospodarczej (Decyzja Komisji Unii Celnej z 28 maja 2010 г. Nr 299), wykaz jednolitych wymagań dla towarów, podlegających kontroli sanitarno-epidemiologicznej na terytorium Euroazjatyckiej Unii Gospodarczej (Decyzja Komisji Unii Celnej z 28 maja 2010 r.), wykaz jednostek certyfikujących i laboratoriów badawczych (ośrodków) w ramach Euroazjatyckiej Unii Gospodarczej (na terytorium Kazachstanu) (Decyzja Unii Celnej z 18 czerwca 2010г Nr 319, dostępny pod adresem: https://portal.eaeunion.org/odata/7519).

 

Kontrole ze strony instytucji rządowych

Przedsiębiorcy skarżą się na częste i uciążliwe kontrole ze strony organów administracji kazachstańskiej (Inspekcje, audyty prowadzące do nakładania kar, opóźnienia bądź problemy związane ze zwrotem podatku VAT). Wskazuje się na pewną dowolność w interpretacji przepisów prawnych przez urzędników kazachstańskich, szczególnie przepisów z zakresu prawa imigracyjnego oraz podatkowego.

 

Problemy związane ze zwrotem VAT

Przedsiębiorcy, szczególnie z branży energetycznej, podkreślają, że istnieją problemy związane ze zwrotem podatku VAT. Proces ten jest długotrwały i naraża firmy na ponoszenie dodatkowych kosztów finansowych.

 

Środki ochrony rynku oraz zakazy importu/eksportu

Kazachstan, jako członek EaUG, stosuje wspólny system środków ochrony handlu, czyli środków antydumpingowych, antysubsydyjnych i ochronnych przed nadmiernym importem. Zarówno środki, jak i procedura ich nakładania oparte są na rozwiązaniach przyjętych w porozumieniach WTO. Środków ochrony handlu nie stosuje się do towarów pochodzących z państw członkowskich WNP, będących stronami Traktatu o strefie wolnego handlu w ramach WNP z 18 października 2011 r., na warunkach określonych w artykule 8 tego porozumienia.

Z dniem 30 października 2012 r. w związku z wykryciem w szeregu państwach Unii Europejskiej choroby Shmellenberga, wprowadzono czasowe ograniczenia na wwóz i tranzyt przez terytorium Kazachstanu bydła rogatego i materiału genetycznego uzyskiwanego z w/w gatunku zwierząt z krajów UE.

Od 21 lutego 2014 r. obowiązuje zakaz wwozu do Kazachstanu świń, mięsa wieprzowego i produktów mięsa wieprzowego (w związku z wykrytymi w Polsce przypadkami ASF). Dozwolony jest wwóz gotowych produktów wieprzowych, a także gotowych pasz i dodatków paszowych pochodzenia zwierzęcego i roślinnego (w tym dla kotów i psów), poddanych obróbce termicznej w temperaturze +72°C wewnątrz produktu w ciągu 20 minut, gwarantującej zniszczenie wirusa ASF.

Na chwilę obecną istnieje zakaz importu z Polski produkcji drobiowej z województwa zachodniopomorskiego (od dnia 26 października 2016 r.).

 

Perspektywiczne kierunki współpracy gospodarczej

Do perspektywicznych obszarów współpracy handlowej i inwestycyjnej pomiędzy polskimi i kazachstańskimi firmami można m.in. zaliczyć budownictwo przemysłowe (budowa linii kolejowych, autostrad, rozbudowa i modernizacja rafinerii, a także infrastruktura związana z poszukiwaniem i eksploatacją złóż ropy naftowej i gazu zimnego), rolnictwa (w szczególności przy zakładaniu sadów owocowych, w tym jabłonowych (nie wykluczamy zakładania wspólnych przedsiębiorstw sadowniczych na zasadzie joint-venture) oraz budowy silosów zborzowych, innych magazynów, w tym chłodni do przechowywania płodów rolnych), przetwórstwo rolno-spożywcze (prztwórstwo mięsne, owocowo-warzywne, piekarnictwo, linie do przelewania napojów, w tym również nie wykluczamy zakładania wspólnych przedsiębiorstw lub inwestycji ze 100% kapitałem polskim). Polska strona gotowa uczystniczyć w projektach transportu szynowego, modernizacji elektorwni węglowych i taboru autobusowego, jak równie wymianą informacji i doświadczeń w zakresie wdrażanych w obydwu krajach programów wspierania eksportu i pozyskiwania inwestycji zagranicznych.

 

 Wspieranie polskiego eksportu i działania promocyjne

Ze względu na znaczenie rynku kazachstańskiego i potrzebę wspierania interesów polskich przedsiębiorców w Kazachstanie powołana została – na podstawie umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Kazachstanu o współpracy gospodarczej – Polsko-Kazachstańska Komisja Międzyrządowa ds. Współpracy Gospodarczej. Komisja zajmuje się m.in. oceną stanu współpracy w poszczególnych obszarach, proponowaniem nowych inicjatyw ukierunkowanych na rozwój dwustronnej współpracy, a także proponowaniem sposobów rozwiązania kwestii problemowych w stosunkach dwustronnych. Dotychczas przeprowadzono siedem posiedzeń Komisji – ostatnie w dniach 14-15 kwietnia 2016 r. odbyło się w Warszawie.

 

[1] Dane za styczeń-marzec 2017r.

[2] Dane za czerwiec 2017 r. w stosunku do grudnia 2016 r.